5.1.2 แบบแผน Observer

Next: 5.1.3 แบบแผน Composite Up: 5.1 แบบแผนซอฟต์แวร์ Previous: 5.1.1 แบบแผน Factory Method Contents

5.1.2 แบบแผน Observer

ในการทำงานของโปรแกรมประยุกต์ที่มีการตอบสนอง ที่ต้องการรักษาความสอดคล้องกันทางข้อมูลระหว่างออปเจ็ค โดยมีประโยชน์ในการนำเสนอข้อมูลชุดเดียวกันในหลายรูปแบบ การดำเนินการดังกล่าว สามารถใช้แบบแผน Observer เป็นการสร้างความสัมพันธ์ one-to-many ระหว่างออปเจ็ค และมีการแจ้งกลับไปมาระหว่างกันเมื่อมีการเปลี่ยนแปลงของข้อมูล โดยนิยามความสัมพันธ์ระหว่างส่วนต่างๆ ที่มีส่วนหลักได้่แก่ Subject และ Observer โดย Subject สามารถมี Observer ได้เป็นจำนวนมาก และ Subject จะทำการแจ้ง Observer เมื่อมีการเปลี่ยนสถานะ หรือ มีการเปลี่ยนแปลงข้อมูล เมื่อ Observer ได้รับการแจ้ง Observer จะทำการเรียกหาข้อมูลเพื่อทำการแสดงผลหรือประมวลผลให้ถูกต้อง ขั้นตอนการดำเนินการดังกล่าวบางครั้งเรียกว่า publish-subscribe

รุป แสดงแบบแผน Observer ที่ประกอบด้วย Subject, Observer, ConcreateSubject, และ ConcreteObserver

คลาส Subject จะมีข้อมูล Observer หรือกลุ่มของ Observer ที่ดูแลอยู่ และดำเนินการต่อเชื่อม และยกเลิกการต่อเชื่อมกับ Observer
คลาส Observer นิยามอินเตอร์เฟสในการติดต่อกับออปเจ็คที่ต้องการการรับแจ้งการเปลี่ยนแปลง เมื่อ Subject มีการเปลี่ยนสถานะ
คลาส ConcreateSubject เก็บสถานะของออปเจ็ค ConcreteObserver และทำการแจ้งการเปลี่ยนสถานะไปยัง Observer ที่เชื่อมต่ออยู่
คลาส ConcreteObserver ทำหน้าที่เก็บจุดอ้่างอิงของ ConcreteSubject และเก็บสถานะต่างๆ ที่ได้รับจาก Subject รวมถึงรองรับการปรับข้อมูลของ Observer จาก Subject เพื่อรักษาให้สถานะของ Observer กับ Subject สอดคล้องกัน

**Figure 5.2:** แบบแผน Observer.
$\includegraphics[width=5in]{fig/Observer}$

การใช้งานแบบแผน Observer กับการพัฒนาโปรแกรมประยุกต์บน Web นั้น ในแบบแผน MVC มีการใช้งานคลาส Model เป็นคลาส Subject และ คลาส View เป็นคลาส Observer